güvenlik sistemleri ve cihazları dersi

Sosyal Medyada Paylaş

güvenlik sistemleri ve cihazları dersi

güvenlik sistemleri ve cihazları dersi

güvenlik sistemleri ve cihazları dersi

Sosyal Medyada Paylaş

Özel güvenlik dersleri içerisinde yer alan güvenlik sistemleri ve cihazları dersinden çıkan sorular kaç tanedir ? Pekala güvenlik sistemleri nelerdir ? Cihazları Nelerdir ?

Bu dersimizde sizlere özel güvenlik dersi olan güvenlik sistemleri ve cihazları hakkında hakkında bilgiler ve notlar paylaşacağız .

Güvenlik Sistemleri  Ve Cihazları

TANIM :

  • Elektronik güvenlik sistemleri bina, alan ve bina içi özel konumların takip edilmesinde ve korunmasında kullanılan yardımcı sistemlerdir.
  • Bu sistemler, bina ve tesislerde iç halka dediğimiz derinlemesine güvenlik sağlar.
  • Çalışanlara daha güvenli bir ortam sağlanır.

Güvenlik sistemleri ve cihazları kısaca özet geçmek gerekirse

1) Kullanım amacı; geçiş yapan kişilerin EL BAGAJLARININ kontrolünü yapmak olan X-Ray cihazı daha çok HAVALİMANLARINDA kullanılır. X-ray cihazı CANLI KONTROLÜNDE KULLANILMAZ.

2) Kapalı devre televizyon sisteminde kameranın netlik ayarı kamera lensinin focus (NETLİK), iris (IŞIK) zoom ayarı ile yapılır.

3) Metal detektörlerin çalışma prensibi; MANYETİK ALAN esasına göredir.

4) El tipi detektörlerle kapı tipi detektörlerin ortak özellikleri METALLE karşılaştıklarında SESLİ veya IŞIKLI sinyal vermeleridir.

5) Film dozimetre X-RAY CİHAZI İLE BİRLİKTE KULLANILIR ve cihazı kullanan kişinin almış olduğu DOZ MİKTARINI gösterir.

6) Ülkemizde X-ray cihazlarının ve dozimetrelerin ölçüm ve kontrolleri, TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU tarafından sertifikalandırılır.

7) EDS (Explosive Detection System) sistemi; patlayıcı maddelerin taranmasında kullanılan bir çeşit PATLAYICI TARAMA SİSTEMİDİR.

9) Kişilere ait değişmeyen özellikleri okuyabilen sistemlere “BİYOMETRİK SİSTEMLER” denir.

10) İstenilen bir bölgenin görüntüsünü video sinyaline çevirerek monitöre aktaran CCTV sistemindeki cihaz KAMERA’dır.

11) İstenmeyen olayların gelişimini önceden belirleyebilmek, olay anını takip edebilmek ve kayıt altına almak ve olay sonunda kayıtlarda inceleme yapabilmek için KAPALI DEVRE TELEVİZYON SİSTEMLERİ (CCTV) kullanılınır.

12) Yan yana çalıştırılan kapı tipi detektörler arasında en az 50 CM. mesafe olmalıdır.

13) Metal detektörlerin ayarlanmasına KALİBRASYON adı verilir.

14) X-Ray cihazından geçen malzemelerin ekran üzerindeki renkleri ;
Açık yeşil (yoğunluğu az olan maddeler)
Mavi (metal maddeler)
Sütlü kahve, turuncu (organik maddeler) (Plastik patlayıcılar da organik maddedir)

15) Onaylanmış bir giriş veya çıkış işleminde sadece bir şahsın geçişine izin veren sistem TURNİKE’dir.

16) X-Ray cihazının hareketli kısmına KONVEYÖR denir.

17) Hareketli kameraların özelliklerinden olan Tilt-Pan kamerayı; SAĞA-SOLA, AŞAĞI-YUKARI hareket ettirir.

Güvenlik Aygıtları

Güvenlik aygıtları üç ana başlık altında incelenmektedir:

                1) Güvenlik personeline yardımcı olanlar (x-ışını, kapı ve el detektörleri v.b.)

                2) İşletme güvenliğine yardımcı olanlar (CCTV, ACCESS, yangın ve soygun ihbar sistemleri v.b.)

                3) Çevre güvenliğine yardımcı olanlar (çit, hacim koruma, toprak altı koruma v.b.)

Güvenlik Personeline Yardımcı Cihazlar

  • X-Ray Cihazı
  • Kapı Tipi Metal Dedektör
  • El Tipi Metal Dedektör

Yolcu ve Bagaj Kontrolünün Yasal Dayanağı

5188 sayılı kanunun 7. maddesinin (a,e,g ve h) bendleri gereğince ;

                a) Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.

                e) Yangın, deprem gibi tabii afet durumlarında ve imdat istenmesi halinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girme,

g) Genel kolluk kuvvetlerine derhal bildirmek şartıyla, aramalar sırasında suç teşkil eden veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşyayı emanete alma.

                h) Terk edilmiş ve bulunmuş eşyayı emanete alma.

X-RAY CİHAZI

  • X-ışını kısa dalga boyuna sahiptir ve gözle görülemeyen elektromanyetik ışınımdan oluşur.
  • Yayılma hızı saniyede 300.000 km’dir.
  • Kurşun hariç her türlü maddeden geçebilir.
  • X-Ray cihazı üç ana üniteden oluşur.
  •                1) X-ışını ünitesi: X-ışınlarının gönderildiği, algılandığı ve eşyaların konulduğu taşıyıcı bandın bulunduğu ünite.
  •                2) Ekran: Aygıttan geçen eşyaların içinin görüldüğü yer.
  •                3) Kontrol paneli: Aygıtı kontrol eden tüm sistemin yer aldığı kısım.

CİSİM RENK KODLARI

  • Görüntüleme sistemi siyah beyaz olan x-ray cihazlarında ağır metaller koyu siyah renktedir. Organik maddeler ise beyaza yakın renktedir.
  • Renkli ekranlı cihazlarda metaller koyu mavi renklerde ekrana çıkar.
  • Organik maddeler ise sütlü kahve ve turuncu renginde,
  • İnorganik maddeler ise koyu yeşil renkte ekrana yansır.
  • Fosforik yeşil, cihazın ışınlarının etkili olmadığı bölgelerde ekana verdiği renktir. (Gözle kontrol etmek gerekir.)

XRAy CİHAZI SAĞLIK EMNİYETİ

  • X-ışını aygıtları radyasyon yaymaktadır. Bunu önlemek için aygıtların içine kurşun levha konur ya da kurşun panellerle kaplanır. Tünel çıkışlarına ise vinil perdeler takılır.
  • Kullanıcı personelin almış olduğu ışınım düzeyini ölçmek için dozimetre kullanılır.

DOZİMETRE NEDİR ?

  • Dozimetre dozaj gösterge şerididir. X-ışınına duyarlı küçük bir film parçası içerir.
  • İnsan vücudunun emdiği radyasyon düzeyi rem ya da milirem ile ölçülür.
  • Radyasyon görevlileri için etkin doz herhangi bir yılda 50 mSv’i, ardışık beş yılın ortalaması ise 20 mSv’i geçemez. El ayak veya deri için yıllık eşdeğer doz sınırı 500 mSv, göz merceği için 150 mSv’dir.

DOZİMETRE KULLANIMI NASILDIR ?

  • X-ışını aygıtına uygun dozimetre kullanılmalıdır.
  • Film dozimetre çalışma saatine uygun olarak hassas bir biçimde kullanılmalıdır.
  • Normalden daha uzun süreli bir kullanımda derhal rapor edilmelidir.
  • X-ışını aygıtının tüneline ya da kenarına konulmamalıdır.
  • Kaybolması ya da hatalı çıkması durumunda anında rapor edilmelidir.
  • Başka birine ödünç verilmemeli ya da alınmamalıdır.
  • Toka ya da giyeceklerin metal parçaları gibi malzemelerin arkasında kullanılmamalıdır.
  • Radyasyon takibi TAEK (Türkiye Atom Enerjisi Kurumu) tarafından 2 ay da bir yapılır.

XRAY CİHAZI KULLANIMI NASILDIR ?

  • Görevli kullandığı her model x-ışını cihazı ile ilgili yeterli düzeyde teknik bilgiye sahip olmalıdır.
  • Aygıtın düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol için bazı cisimler koyarak test etmelidir.
  • X-ışını aygıtı çalışır durumda iken vücudun herhangi bir bölümünü aygıtın tüneline sokmamalı, taşıyıcı banda oturmamalı ve sürtünmemelidir.
  • X-ışını aygıtı tünelinin giriş ve çıkışında bulunan yalıtkan perdeler sürekli kontrol edilmelidir. Bu perdeler sağlam ve aralarında boşluk olmayacak bir biçimde olmalıdır.
  • Eşyaların sağlıklı bir şekilde kontrol edilebilmesi için aralarında 50 cm mesafe olmalıdır.
  • Herhangi bir sorun çıktığında eşyaların sahipsiz kalmaması ve sahibinin aranabilmesi için, kime ait oldukları izlenmelidir.
  • Eşyanın görüntüsünün yorumlanması güç ise, eşya fiziki olarak kontrol edilmeli ya da ettirilmelidir. Eşya kontrol edilirken sahibi ile birlikte hatta sahibine açtırılmalıdır.
  • X-ışını aygıtı kullanarak hiçbir şekilde canlılar kontrol edilmemelidir.
  • Dozimetre kullanılmalı ve belirli sürelerde radyasyon ölçümü yapılmalıdır.

EDS (PATLAYICI TARAMA SİSTEMİ) (Explosive Detiction Sistem)

EDS (Explosive Detection System
EDS (Explosive Detection System

BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMİ

BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMİ
BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMİ

Resim ekle

  • Çalışması X-ışını sistemine benzer.
  • Elde edilen tomogramı esas alarak çantadaki her bir nesnenin kütlesini ve yoğunluğunu hesaplayabilir.
  • %98 doğru karar verme yeteneğine sahiptir

METAL DETEKTÖRLERİ

  • Manyetik Alan prensibine göre çalışırlar.
  • Metal varlığına duyarlı olan ve uyarma görevi yapan aygıtlardır.
  • Metalle karşılaştıklarında sesli ya da ışıklı uyarı sinyali verirler.
  • Manyetik olmayan maddeleri saptayamazlar.
  • İki ayrı tipi bulunmaktadır:

        1) El tipi

        2) Kapı tipi

EL DETEKTÖRLERİ

  • Basit ve kullanımı çok kolaydır.
  • Kişilerin üzerindeki metal varlığını bölgesel olarak saptar.
  • Çalışıp çalışmadığı ve pilin dolu olup olmadığı, göreve başlarken kontrol edilmelidir.
  • Arama yapılacak bölgeye paralel olarak 2.5 ila 7.5 cm mesafede tutulmalıdır.
  • Kontroller belirli bir yerden başlayarak belli bir sırada yapılmalıdır.
  • Metal bir parça bulunduğunda arama bitirilmemeli, her alan iyice aranmalıdır.
  • Aygıt çalışır durumda iken ıslak ya da metal zemine bırakılmamalı, insanın baş kısmına tutulmamalı ve başka amaçla kullanılmamalıdır.

KAPI DETEKTÖRLERİ

  • İçinden geçen kişi etrafında manyetik alan oluşturarak metal varlığını saptar.
  • Büyük iş yerleri, organizasyonlar, alışveriş merkezlerinde ve özellik arz eden kurum ve kuruluşlarda kullanılır.
  • Daha hızlı tarama gerçekleştirilir.
  • Aygıta sürtünmeden geçiş sağlanmalıdır. Aksi durumda statik elektrikten dolayı yanlış alarm gelebilir.
  • Detektör, yakınında bulunan metal maddelerden, aşırı hava akımından, ortam sıcaklığından, nemden etkilenebilir ve yanlış alarm verebilir.
  •  Bu nedenle diğer metallerden en az 50 cm uzaklıkta yerleştirilmelidir. Yanyana yerleştirildiklerinde aralarındaki mesafe en az 50 cm olmalıdır.
  • Gün içinde duruma göre ayar değişikliği (kalibrasyon) yapılmalıdır.

METAL DETEKTÖRLERİN İNSAN SAĞLIĞINA ETKİLERİ NELERDİR ?

  • Detektörden geçmek istemeyen hamile bayanlar ile kalp pili taşıyanların geçmeye zorlanmaması ve fiziki olarak kontrol edilmeleri yerinde olur (tavsiye edilmektedir).

KARTLI GEÇİŞ KONTROL SİSTEMLERİ (ACCESS)

  • Kontrol edilmesi gereken geçiş noktalarının ya da kapıların, değişik sistemlerdeki kartlar veya kişiye ait özellikleri okuyabilir terminaller yardımıyla geçiş için açılıp açılmayacağını denetleyen sistemlerdir.
  • Yetkilendirme esas amacıdır.
  • Bina, ofis, oda ve karargah gibi yerlere tüm giriş ve çıkışları kontrol ve kayıt altına almakta kullanılır ve turnike ile bariyer gibi fiziki engellerin elektronik aygıtlarla tümleşik çalıştığı sistemlerdir.

Esas olarak üç ana başlıkta toplanırlar:

  • 1) Kartlı sistemler
  • 2) Biyometrik aygıtlar
  • 3) Kapalı devre kimlik belirleme sistemleri
  • A) Kartlı sistemler: Kartlara manyetik şerit, barkod, kabartma, akıllı çip gibi manyetik özellikler yüklenir. Manyetik kart, barkod kart ve proximity (yaklaşım) kart çeşitleri mevcuttur.
  • B) Biyometrik aygıtlar: Üst düzeyde güvenlik gerektiren kritik alanlarda, sınırlı kişilerin kontrolü için kullanılır. Kişilerin başkalarına benzemeyen fiziksel özelliklerini (parmak izi, elin geometrisi, el yazısı, iris ve retina şekli gibi) kullanır.
  • C) Kapalı devre kimlik belirleme sistemleri: Girişine izin verilen kişilerin özellikleri önceden sisteme kaydedilir. Girişte kişi kendini tanıtır. Güvenlik personeli tarafından monitörde karşılaştırılarak giriş onayı verilir.
  • Turnike geçiş sistemlerinde sadece izin verilen kişilerin geçişini sağlayan elektromekanik geçiş sistemleridir. Turnike sistemleri diğer güvenlik sistemlerine bağlanıp uyumlu çalıştırılabilir. Turnikelerde geçişte doğabilecek sorunlarda kameralar çekim yapmaya başlarlar.

KAPALI DEVRE GÖRÜNTÜLEME VE KAYIT SİSTEMLERİ (CCTV)

  • Tesisin yerleşimi, fiziksel konumu, tehdit durumu değerlendirilerek, tesisin tehdide açık bölgelerinde dışarıdan ve içeriden gelebilecek tehditleri gözlemleyerek kayıt altına almak ve olabilecek olaylara anında müdahaleyi sağlamak amacıyla kullanılır.
  • Esas olarak, kameralar, monitörler, veri iletim sistemi ve kayıt aygıtından oluşur.
  • Kameralar genel anlamda renkli, siyah/beyaz, gündüz/gece görüşlü olmak üzere üçe; kullanıldıkları yerlerin farklılığına göre de sabit ya da hareketli olmak üzere ikiye ayrılır.
  • TV kamerası metal bir muhafaza (housing) içinde korunmalıdır. Gözetleme kamerası az bir ışıkla görüş sağlar. Dikkat edilmesi gereken önemli nokta televizyon sisteminin bakımı ve görüşü sağlayacak yeterlikte aydınlatma sistemidir.
  • CCTV sistemleri kapsamında kullanılan bazı ürünler şunlardır: Hareketli, sabit, renkli, siyah beyaz, gündüz renkli gece siyah beyaz kameralar, Akıllı gözetim kontrol sistemleri, Dijital kayıt sistemleri
  • Pan-Tilt: Kameranın yukarı-aşağı sağa-sola hareketini sağlayan sistem.
  • VCR: Video kayıt cihazı analog.
  • DVR: Video kayıt cihazı dijital.
  • Ekran Çoklayıcı, ekranda birden fazla görüntünün izlenmesini sağlar. Üç ayrı tipi bulunmaktadır:
  • Anahtarlayıcı (switcher): Kameralardan gelen görüntülerin ayarlanan süre kadar atlamalı olarak görüntülenmesini sağlar.
  • Dörtlü (quad): Kameralardan gelen görüntülerin dörtlü olarak görüntülenmesini sağlar.
  • Çoğullayıcı (multiplexer): Kameralardan gelen görüntülerin 2’nin kuvvetleri (2,4,8,16…) şeklinde görüntülenmesini sağlar.

YANGIN ALGILAMA VE UYARI SİSTEMLERİ

  • 1) Klasik sistemler: Kablolu sistemdir ve belirli bir bölgede bulunan detektörler ile butonlar birbirine paralel bağlanır. Kontrol paneline tek bir bilgi iletilir. O bölgedeki detektörlerden hangisi alarm verirse versin, kontrol panelinde o bölgeye ilişkin uyarı alınır. Bu nedenle az katlı, fazla bölmesi olmayan ve çok büyük bir alanı kaplamayan yerlerde kullanılır.
  • 2) Adreslenebilir sistemler: Kendi aralarında ikiye ayrılır.
  • A) Sayısal (dijital) adreslenebilir sistem: Aynı hatta çok sayıda detektör bağlanabilen, aynı ihbar hattı üzerinden detektörler sinyal gönderdiklerinde kendi adreslerini de panele bildiren sistemlerdir. Yangın kararını detektör verir.
  • B) Analog adreslenebilir sistem: Karar verme yetkisi paneldedir. Mevcut duyargalar kontrol paneline ortamdaki değerleri aktarır. Kontrol paneli alınan bu bilgileri belleğine kaydeder. Kendi bilgileriyle karşılaştırarak değişikliği inceler.

Yangın algılama ve uyarı sisteminde birçok tipte detektör yer almaktadır.

  • 1) İyonizasyon duman detektörü: Küçük (ince) partiküllü siyah duman ve yanma gazları detektörün içine girer ve iyonizasyon akımını değiştirir. Yanlış alarm verme olasılığı çok düşüktür.
  • 2) Optik duman detektörü: Kalın partiküllü beyaz duman oluşturabilecek yerlerde kullanılır.
  • 3) Işın tipi duman detektörü: Kızılötesi verici ve alıcının bulunduğu, ışına giren dumanın ışık miktarını azaltmasına bağlı olarak çalışan bir aygıttır.
  • 4) Sabit sıcaklık detektörü: Çevresindeki hava sıcaklığı belirli bir değere ulaştığında uyarı verir.
  • 5) Sıcaklık artış hızı detektörü: Çevresindeki hava sıcaklığının belirli bir zaman aralığında artışını ölçerek, bu artışın normalin üstünde olması durumunda uyarı verir.
  • 6) Alev detektörü: Morötesi ve/ya da kızılötesi ışını algılar. Doğrudan yangını görür.

SOYGUN VE SABOTAJ ALARM SİSTEMLERİ NELERDİR ?

  • Girilmesi izne tabi ya da yasak olan yerler ile koruma altına alınmış yerlere izinsiz/yetkisiz girmek isteyen kişileri algılama, suç işleme niyetinde olan kişileri caydırma ve yakalanmasını sağlamak amacı ile merkezlere sesli ya da sessiz uyarıda bulunan elektronik sistemlerdir.
  • Tiplerine göre iki ayrı biçimdedir:
  • 1) Yerel (lokal) alarm sistemleri: Başka bir merkezle irtibatları yoktur. Civardakiler tarafından sesin duyularak, ilgili yerlere bildirilmek suretiyle önlem alınmasını sağlar. Dış uyarılara karşı duyarlı olan detektörlerin kumanda paneli üzerinden ses verici diğer bir üniteye bağlanması şeklinde kurulur.
  • 2) Merkezi alarm sistemleri: Kurum içinde alarm izleme merkezi olan yerlerde kullanılır. Dış uyarılara karşı duyarlı detektörler algıladığı uyarıları kumanda paneline gönderir. Panel de aldığı sinyalleri ana kumanda odasına yollar. Alarm sinyallerini 24 saat takip edecek görevlilerin bulunması gerekir.

Kullanılan detektör tipleri şunlardır:

  • 1) Manyetik kontak detektörü:  Kasa dairelerine, kapılara, bodrum ve zemin katlarda bulunan pencerelere takılır. Açılması durumunda alarm bilgisi yollar.
  • 2) Cam kırılma detektörü: Cam ve tavana yerleştirilir. Yalnızca cam kırılma sesini algılar.
  • 3) Kızılötesi hareket detektörü (PIR): Canlılar yüzeylerindeki ısıyla orantılı bir kızılötesi enerji yayar. Bu ısı yayımı PIR detektörleri etkin duruma geçirir.
  • 4) Mikrodalga hareket detektörü: Mikrodalga sinyalleri ile bir koruma alanı oluşturarak bu alandaki hareketi algılar.
  • 5) Ultrasonik detektörler: Korumakta olduğu bölgeye insan kulağının duyamayacağı ses dalgaları yayar. Gönderilen sesler geri alındığında aynı frekansta değilse alarm oluşur.
  • 6) Titreşim (darbe) detektörü: Korunan bölgenin duvarlarına, tavanlarına ve döşemelere yerleştirilir. Kazma, delme v.b. Yoluyla oluşan titreşimleri algılar.
  • 7) Işık engellemeli sistem: Işığa karşı duyarlı bir ünite ve görünmez ışınlar yayan bir elektronik öğeden oluşur.

ÇEVRE GÜVENLİK SİSTEMLERİ NELERDİR ?

  • 1)Korunan bölgenin fiziksel önlemlerinin aşılmaya çalışıldığını ya da aşıldığını algılayan ve bilgileri alarm izleme merkezlerine ulaştıran sistemlerdir.
  • 2) Fiber  optik algılama (toprak altı koruma) sistemi: Toprağın altına döşenen fiber optik kabloların belirli bir ağırlığın üzerinde basınç geldiğinde kırılmasıyla devreye girer.
  • 3) Sensör kablo algılama sistemi: Çitlere (fens) döşenen kablolardan oluşur. Belirli bir basınçtan sonra kırılarak alarm izleme merkezine bilgi yollar.
  • 4) İnfrared (kızılötesi) bariyer sistemi: Belirli alanlara kızılötesi ışınlar yayarak izinsiz girişi algılayan sistemdir. Kritik alan korumasında kullanılır.
  • 5) Vibrasyon (titreşim) algılama sistemi: Herhangi bir titreşim olduğunda faaliyete geçer. Kritik alan korumasında kullanılır.
  • 6) Mikrodalga sistemi: Korunan bölgeye radyo dalgaları gönderilir. Menzil içindeki tüm cisimler sabitse gönderilen dalgalar aynı frekansta  geri döner. Gönderilen ve alınan frekansta oluşan değişiklik aygıt tarafından algılanırsa alarm sinyali gönderilir.

FİZİKSEL GÜVENLİK ÖNLEMLERİ NELERDİR ?

  • Tesisin dış çevresinden başlayıp içeri doğru kademeli olarak güvenliği sağlayan, tehlikeyi mümkün olduğunca dışarıda karşılayan, korunan yerlere ulaşmadan etkisiz hale getirmek amacıyla kullanılan engellerdir.
  • Bariyer
  • Tel örgü
  • Duvar
  • Aydınlatma

GÜVENLİK SİSTEMLERİ VE CİHAZLARI KULLANILAN BAZI TERİMLER

  • Pan-tilt: Kameranın sağa-sola/aşağı-yukarı dönmesini (hareketini) sağlayan aygıt.
  • Netlik ayarı: Kamera lensinin focus, iris ve zoom ayarı ile yapılır.
  • Zoom: Yaklaştırma, yakınlaştırma
  • Kalibrasyon: Elektronik aygıtları ayarlama (doğrulama) işlemi.
  • CCTV: Kapalı devre televizyon sistemi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir